Omega-3 masne kiseline i aspirin u malim dozama - primena u lečenju teškog parodontitisa?

Iveta Ramonaite, Dental Tribune International

sre. 28 oktobar 2026

Podeli

Sačuvaj

SÃO PAULO, Brazil: Zabrinutost zbog antimikrobne rezistencije i ograničenja primene antibiotika kao dodatne terapije potakla je istraživanja drugih pristupa lečenju parodontalnih bolesti. U jednogodišnjem randomiziranom kliničkom ispitivanju istraživana je kombinovana primena omega-3 masnih kiselina i aspirina kod pacijenata sy teškim oblikom parodontitisa, sa ciljem poboljšanja ishoda lečenja. Rezultati ukazuju na to da bi moduliranje upalnog odgovora na ovaj način s vremenom moglo ponuditi alternativu za određene pacijente kod kojih sistemska primena antibiotika nije prikladna.

Glavna autorka, dr Nídia Cristina Castro dos Santos, istraživačica na institutu Faculdade Israelita de Ciências da Saúde Albert Einstein u São Paulu, objasnila je za Dental Tribune International razloge za kombinovanje ovih sredstava: „Omega-3 masne kiseline deluju drugačije od konvencionalnih protiv-upalnih lekova: umesto da blokiraju upalu, one pomažu organizmu da proizvede molekule koje aktivno suzbijaju upalu i podstiču obnovu tkiva, dok aspirin u malim dozama posješuje stvaranje tih medijatora.“

Stoga su istraživači ispitali mogu li visoke doze omega-3 masnih kiselina i male doze aspirina poboljšati kontrolu perzistentnog upalnog odgovora povezanog sa parodontitisom, kada se koriste kao dodatak nehirurškom parodontološkom lečenju. Proveli su multicentrično ispitivanje u kojem je učestvovalo 109 pacijenata as parodontitisom III ili IV stadijuma. Radi poređenja, uključena je i kombinacija antibiotika metronidazol i amoksicilin – kombinacija za koju postoje najčvršći dokazi o kliničkoj koristi kada se primenjuje kao dodatna terapija. Svi učesnici podvrgnuti su subgingivalnoj instrumentaciji, a zatim su nasumično raspoređeni u grupe koje su primale: placebo, antibiotsku terapiju, omega-3 masne kiseline i aspirin, ili obe vrste dodatne terapije.

Rezultati uporedivi sa antibioticima

Pri kontrolnom pregledu nakon godinu dana, više od polovine pacijenata koji su primali bilo koji od tri dodatna terapijska režima postiglo je cilj studije: najviše četiri preostala mesta sa dubinom sondiranja od najmanje 5 mm. Nasuprot tome, taj cilj je postiglo manje od četvrtine pacijenata lečenih isključivo subgingivalnom instrumentacijom. Iako su uočeni ishodi bili slični kod sva tri dodatna režima, studija je bila premala da bi se mogli doneti čvrsti zaključci o njihovoj relativnoj efikasnosti.

Na osnovu nalaza randomiziranog kliničkog ispitivanja čiji je koautor, Prof. Magda Feres smatra da bi kombinacija omega-3 masnih kiselina i aspirina u malim dozama s vremenom mogla ponuditi alternativu za određene pacijente koji ne mogu uzimati sistemske antibiotike.( Fotografija: Prof. Magda Feres)

„Kombinacija omega-3 masnih kiselina i aspirina u malim dozama donela je kliničke koristi uporedive sa onima koje pruža protokol sa metronidazolom i amoksicilinom. Time se otvara stvarna alternativa za osobe koje ne mogu uzimati antibiotike, posebno za pacijente sa alergijama ili nepodnošljivošću na te lekove”, izjavila je u saopštenju za javnost glavna autorla prof. Magda Feres, šefica Odseka za oralnu medicinu, infekcije i imunitet na Stomatološkom fakultetu Univerziteta Harvard (Harvard School of Dental Medicine) u Bostonu, SAD.

Dr Castro dos Santos takođe je istakao dva dodatna značajna nalaza: „Prvo, kombinovanje antibiotika sa omega-3 masnim kiselinama i aspirinom nije donelo nikakvu dodatnu korist. Drugo, poboljšanja kod grupe koja je uzimala suplemente zadržala su se i šest meseci nakon što su pacijenti prestali sa njihovim uzimanjem, što sugeriše da bi reprogramiranje upalnog odgovora moglo imati dugotrajne efekte.”

Ovi nalazi su posebno važni u kontekstu antimikrobne rezistencije, jer strategije modulacije odgovora domaćina (organizma) mogu pomoći u očuvanju sistemskih antibiotika za pacijente kojima su oni klinički neophodni. Ipak, studija je obuhvatila samo sistemski zdrave osobe koje ne puše, a isključeni su pacijenti sa želudačnim ulkusima ili poremećajima krvi – što je važan detalj s obzirom na kontraindikacije za primenu aspirina. Stoga su potrebne opsežnije studije koje uključuju raznolikije grupe pacijenata, uključujući i one sa sistemskim oboljenjima poput dijabetesa, kako bi se utvrdilo koji pacijenti bi mogli imati najviše koristi od ovog pristupa.

„Naša poruka je poruka opreznog optimizma. Ovo je važan korak, ali ne i kraj priče”, rekao je dr Castro dos Santos. „Trenutno analiziramo mikrobiološke podatke iz ovog ispitivanja, a preliminarni rezultati ukazuju na to da ove terapije smanjuju broj bakterija povezanih sa bolešću i pogoduju vrstama koje su povezane sa zdravljem parodoncijuma.”

Studija pod naslovom “Immunomodulators, associated or not with systemic antibiotics, to treat periodontitis: A 1-year multicenter, placebo-controlled, double-blind, randomized clinical trial” objavljena je u izdanju časopisa Journal of Periodontology iz jula 2026. godine.