Proteze izrađene 3D štampanjem podvrgnute ispitivanju efikasnosti i ishoda kod pacijenata

Dental Tribune International

pet. 25 septembar 2026

Podeli

Sačuvaj

NATAL, Brazil: Digitalni radni procesi za izradu totalnih proteza mogu smanjiti vreme potrebno za kliničke i zubotehničke postupke, kao i troškove lečenja. Ipak, ova povećanja efikasnosti treba posmatrati i kroz prizmu zadovoljstva pacijenata i kvaliteta njihovog života. Stoga su istraživači iz Brazila uporedili analogne radne procese i one koji uključuju 3D štampanje totalnih proteza kako bi utvrdili da li su praktične prednosti digitalne izrade značajne i kada se u obzir uzmu ishodi koji su važni pacijentima.

Istraživači su naprovili ekonomsku procenu na osnovu kliničkog ispitivanja u kojem je učestvovalo 23 pacijenta bez zuba. Svaki učesnik je dobio totalnu protezu izrađenu ili konvencionalnom metodom ili 3D štampanjem, pri čemu je redosled dobijanja proteza određen nasumično. Nakon nošenja prvog seta tokom tri meseca, pacijenti su se vraćali na svoje postojeće proteze na period od dve sedmice (tzv. 'wash-out' period) pre prelaska na drugu protezu iz studije na naredna tri meseca. Konvencionalni protokol zahtevao je pet kliničkih poseta, dok je digitalni radni proces zahtevao tri.

Kako bi procenili ekonomsku efikasnost, istraživači su izračunali troškove izrade svake vrste proteze za pružaoca usluge, uzimajući u obzir potrošni materijal i rad kliničkog izubotehničkog osoblja. Zatim su procenili isplativost poređenjem razlika u tim troškovima sa razlikama u dva ishoda koja su prijavili sami pacijenti: zadovoljstvu pacijenata i kvalitetu života povezanom sa oralnim zdravljem.

Pokazalo se da digitalni radni proces zahteva znatno manje vremena i resursa. Sveukupno, digitalni proces je smanjio kliničko vjeme za gotovo 50%, a aktivno zubotehničko vreme za nešto više od 73%, što odgovara uštedi od oko 89 minuta kliničkog vremena i 412 minuta zubotehničkog rada po tretmanu izrade totalne proteze. Procenjeni troškovi za pružaoca usluge bili su oko 36% niži kod digitalnog procesa, što predstavlja razliku od približno 152 USD (131 EUR*) po slučaju.

Istraživači nisu utvrdili značajnu razliku između dve tehnike u pogledu ukupnog zadovoljstva pacijenata ili kvaliteta života povezanog sa oralnim zdravljem. Budući da je digitalni pristup omogućio uporedive ishode (prema proceni pacijenata) uz niže troškove i znatno kraće kliničko i laboratorijsko vreme, digitalni radni proces se u analizi autora pokazao kao isplativija opcija. Istraživači su takođe modelirali da li bi digitalni proces ostao ekonomski povoljniji ako bi troškovi tretmana i ishodi koje prijavljuju pacijenti varirali unutar realnih granica. Rezultati su pokazali da je ta ekonomska prednost ostala postojana.

Za ordinacije i zubne tehnike koje leče veliki broj bezubih pacijenata, nalazi stoga ukazuju ne samo na kraće individualne puteve lečenja, već i na mogućnost oslobađanja kliničkih i tehničkih kapaciteta. Autori su takođe istakli da smanjenje sa pet na tri termina može biti relevantno pri lečenju starijih pacijenata za koje ponovljeni pregledi mogu predstavljati dodatno opterećenje. Važno je napomenuti da prednosti u pogledu vremena i troškova uočene u studiji nisu bile praćene merljivim padom zadovoljstva pacijenata ili kvaliteta života povezane sa oralnim zdravljem.

Nalazi studije su uglavnom u skladu sa prethodnim istraživanjima o radnim procesima digitalnih totalnih proteza. Sistematski pregled objavljen 2025. godine otkrio je da digitalno izrađene potpune proteze uglavnom zahtevaju manje kliničkog vremena i da su povezane sa nižim ukupnim troškovima od konvencionalno izrađenih proteza, uprkos višim troškovima materijala. Pregled takođe nije pronašao jasnu superiornost bilo koje metode izrade u smislu rezultata koje su prijavili pacijenti. Trenutni nalazi stoga dodaju prospektivne kliničke dokaze rastućem broju istraživanja koja sugerišu da se glavne prednosti radnih procesa digitalnih totalnih proteza mogu postići bez ugrožavanja rezultata koje su prijavili pacijenti.

Studija pod nazivom “3D-printed versus conventionally fabricated complete dentures: Time-efficiency and cost-effectiveness analysis” objavljena je online izdanju časopisa Journal of Dentistry za 2026. godinu.